Ένας νομοταγής πολίτης (1974)

ARETARA

RetroNuts!
Joined
1 Σεπ 2010
Μηνύματα
1.918
Αντιδράσεις
922
Ένας νομοταγής πολίτης (1974)

RetroDB: http://retrodb.gr/wiki/index.php/Ένας_νομοταγής_πολίτης

Μία από τις σπουδαιότερες κατά τη γνώμη μου ταινίες της δεκαετίας του '70 παρουσιάζεται σε αυτό το thread. Είναι η ταινία "Ένας νομοταγής πολίτης" του 1974 σε σενάριο Κώστα Μουρσελά και σκηνοθεσία Ερρίκου Θαλασσινού.

 

Η υπόθεση - Το καστ. Ένας μισθοσυντήρητος μικροαστός, ο Γρηγόρης (Σωτήρης Μουστάκας) περνάει μια μίζερη ζωή. Η καταπίεση που δέχεται είναι σε όλα τα επίπεδα. Στη δουλειά του δέχεται καθημερινά εξευτελισμούς από τον διευθυντή του (Γιώργος Κυρίτσης). Στο σπίτι η μητέρα του Καλλιόπη (Μαρία Ζαφειράκη) έχει τον πρώτο και τελευταίο λόγο σε όλα παρά τη δυσφορία της αδερφής του Σοφίας (Άννα Αδριανού). Στα προσωπικά του ο θείος του Γρηγόρη, ο Μανώλης (Διονύσης Παπαγιαννόπουλος) κλασικός συντηρητικός ηλικιωμένος του επιβάλλει ουσιαστικά για γυναίκα την Κούλα (Ειρήνη Μαρκογιάννη) μια κλειστοφοβική και άκρως συντηρητική ύπαρξη. Η μοναδική χαρά στη ζωή του είναι η Ιουλία (Νόρα Κατσέλη) με την οποία διατήρησε εφήμερο δεσμό, που δεν άργησε να διαλυθεί, με την αγαστή βοήθεια των συγγενών, καθότι κομμώτρια...

Ο Γρηγόρης ωστόσο παρόλη την κακομοιριά του είναι ένα εξαιρετικό μυαλό. Μόλις αντιληφθεί ότι μπορεί να χρησιμοποιήσει τις ικανότητές του για δικό του όφελος δεν θα αργήσει να ανελιχθεί. Γίνεται διευθυντής στην εταιρεία που εργάζεται εντυπωσιάζοντας το συμβούλιο. Αποφασίζει ότι είναι ώρα να κάνει την επανάστασή του.

Ο κόσμος των επιχειρήσεων όμως δεν σηκώνει αναδομήσεις. Μόλις αντιληφθούν ότι τα πειράματα του Γρηγόρη δεν θα αποβούν σε όφελος της εταιρείας, οι σύμβουλοι απολύουν το Γρηγόρη και επαναφέρουν τον παλιό διευθυντή. Η παλινόρθωση ολοκληρώθηκε…

Η απογοήτευση του Γρηγόρη δε σταματάει εκεί. Ήδη η Ιουλία παντρεύτηκε με τον συνάδελφό του από το γραφείο, τον Φίλιππο (Βαγγέλης Καζάν). Η επαγγελματική αποτυχία και η ερωτική απογοήτευση σύντομα θα δείξουν τον τελικό δρόμο στο Γρηγόρη: προς το ψυχιατρείο…

Σχόλια. Είναι σπάνιες πραγματικά οι ταινίες που έχουν να παρουσιάσουν τόσο καλοδουλεμένο σενάριο όσο εδώ. Πυκνά νοήματα, ευφυείς διάλογοι, πικρή σάτιρα και μια αποτύπωση της (σκληρής) καθημερινής πραγματικότητας των μικρομεσαίων που ξαφνιάζει. Στις περισσότερες ταινίες έχουμε συνηθίσει τον κόσμο των επιχειρήσεων ως μια καλοκουρδισμένη μηχανή και αγαστές εργασιακές σχέσεις που οι όποιες αποκλίσεις αντιμετωπίζονται καλοκάγαθα στα όρια του επιτρεπτού. Παράλληλα όμως μας φανερώνονται και οι αρτηριοσκληρώσεις των δομών της ελληνικής οικογένειας με τις απαρχαιωμένες ιδέες και τη σύγκρουση των γενεών. Όλα αυτά θα πρέπει να θεαθούν υπό το πρίσμα της οικονομικής κρίσης που άρχισε να βιώνει τότε η χώρα με τα συνεπακόλουθα που αποτυπώνονται με ευφράδεια (δεύτερες και τρίτες δουλειές, ακρίβεια, απολύσεις). Οι ανθρώπινες σχέσεις αποτυπώνονται με αμείλικτο τρόπο ως συμβιβασμός στα λιγότερα. Η ατομική επιθυμία απλά τσαλακώνεται ως ασύμβατη προς τα κρατούντα. Παρόλο όμως τον καταγγελτικό χαρακτήρα της η ταινία διατηρεί το ανθρωπινο στοιχείο της (συγκινητική η γνωστή τελευταία σκηνή Γρηγόρη-Ιουλίας στο ψυχιατρείο).

Σε ερμηνευτικό επίπεδο ίσως είναι μία από τις καλύτερες παρουσίες του Σωτήρη Μουστάκα σε έναν ταυτόχρονα κωμικό-δραματικό ρόλο. Από τις υπόλοιπες παρουσίες θα ξεχωρίσω αυτήν της Άννας Αδριανού σε έναν από τους πρώτους ρόλους της καριέρας της και του Γιώργου Κυρίτση στο ρόλο του Διευθυντή.

Μουσική. Εξαιρετική η μουσική επένδυση της ταινίας από τον μετρ Γιώργο Χατζηνάσιο. Θέλω να επισημάνω την επιτυχημένη εναλλαγή ρυθμών ανάλογα με την εξέλιξη του έργου που υποβάλει τον θεατή. Κορυφαία στιγμή το «Άνοιξε το παράθυρο» του Αντώνη Καλογιάννη σε στίχους του σκηνοθέτη, πολύ μεγάλη και διαχρονική επιτυχία που ακούγεται ως τις μέρες μας.

Χαρακτηριστικός διάλογος. Ο Διευθυντής (Γιώργος Κυρίτσης) επιθεωρεί τα σχέδια του Γρηγόρη.

 

Γρηγόρης: Σχεδιάζω το καινούριο σήμα της εταιρείας που μου είπατε κύριε Διευθυντά. Αετός.

Διευθυντής: Δεν έχεις βάλει φτερά.

Γρηγόρης: Τα χει κλεισμένα. Ανοιχτά υπάρχει φόβος να πετάξει.

Διευθυντής: Βλαξ!!!

 

Σκηνή από το προξενιό Γρηγόρη-Κούλας.

 

Πάτροκλος (πατέρας Κούλας, Γρηγόρης Βαφιάς): Και τι προτείνετε κύριε Μανωλάκην;

Καλλιόπη: Κοιτάχτε, κι ο γιος μου έχει μαζέψει κάτι λεφτουδάκια...Από οικονομίες 15 ετών!!! Ούτε κρασί, ούτε τσιγάρο, ούτε παρέες.

Μανώλης: Έχει μίαν θέσιν καριέρας!!!

Kαλλιόπη: Μέχρι 20 ετών δεν είδε ποτέ ακατάλληλες ταινίες.

Μανώλης: Ο μισθός του εξελίσσεται ραγδαίως!!!

Καλλιόπη: Μέχρι τα 20 τον έπαιρναν για 12 ετών, σκεφτείτε, έτσι καχεκτικός που ήταν γι' αυτό και του εμπόδιζαν την είσοδο στις ακατάλληλες ταινίες!!

Μητέρα Κούλας (Ειρήνη Κουμαριανού): Και η Κούλα μας, μόνο κατάλληλες, πάντα!!

Πάτροκλος: Πάντα!!!

Πάτροκλος: Και μία γκαρσονιέρα του ενός της ανήκει ως προίκα.

Μανώλης: Αι αρχαί του; Ηθικόταται!!! Αφού σκεφτείτε, μέχρι τώρα...συγνώμη...(μιλάει στο αυτί του Πάτροκλου)

Πάτροκλος: Ποτέ;

Μανώλης: Ποτέ. Ακόμα.

(Πνιχτό γέλιο από την Σοφία)...

 

Χαρακτηριστικός μονόλογος. Η Ουρανία, σύζυγος του Μανώλη (Λουίζα Ποδηματά) απευθύνεται στο Γρηγόρη.

 

... δεν έπρεπε να αφήσεις την Ιουλία. Δεν έκανες καλά. Κι εγώ κάποτε άφησα έναν άλλον και πήρα το θείο σου. Ποτέ δεν του άρεσα. Ποτέ δεν μου άρεσε. Ζούμε μόνο για να πεθάνουμε μαζί. Ξεφορτώσου τους όλους παιδί μου!!! Όλους!!!

Χαρακτηριστικός διάλογος. Καλλιόπη και Μανώλης στον ψυχίατρο (Βασίλης Ανδρεόπουλος) για την κατάσταση του Γρηγόρη.

Καλλιόπη: Πέστε μου, είναι πάρα πολύ σοβαρά; Λέτε…

Ψυχίατρος: Όχι τόσο. Ελπίζω μετά από μια μικρή θεραπεία ο γιος σας να βρει τη μέση οδό όπως τη βρήκαμε όλοι μας…

Μανώλης: Δηλαδή τι εννοείτε; Ποια μέση οδό;

Ψυχίατρος: Εννοώ κύριέ μου ότι σιγά σιγά θα καταλάβει ότι πρέπει να μπορούμε να συχαινόμεθα τους άλλους και να τους βγάζουμε το καπέλο. Και να τους αρνούμεθα και να υποτασσόμαστε σʼ αυτούς. Να θέλουμε το καλό και να κάνουμε το κακό. Να αγαπάμε την Ιουλία και να παίρνουμε την Κούλα. Να πιστεύουμε στους φίλους και να προδίδουμε τους φίλους. Αυτό εννοώ. Διαφορετικά δεν πρόκειται να επιβιώσει κανείς. Θα τρελαθούμε όλοι. Καταλάβατε…



.. Μη φοβάστε. Θα συνέλθει. Θα ξαναγυρίσει στο γραφείο του. Θα παντρευτεί τη μνηστή του. Θα κάνει παιδιά. Θα τα βαφτίσει όπως τα βαφτίσατε κι εσείς, θα τα μεγαλώσει όπως τα μεγαλώσατε εσείς, θα τα συμβουλεύει όπως τα συμβουλεύατε κι εσείς, θα προσαρμοστεί όπως εσείς, όπως εμείς, όπως όλοι…

Φωτογραφίες.

1. Περιμένοντας στη στάση του λεωφορείου. Η σκηνή γυρίστηκε σε εργατικές πολυκατοικίες (του Ταύρου ίσως)

politis1.jpg





2. Στη δουλειά. Ο Γρηγόρης χτυπάει κάρτα. Βλέπουμε και έναν ηλεκτρικό πίνακα της εποχής.

politis2.jpg





3. Γρηγόρης και Φίλιππος σε ένα μπαράκι.

politis4.jpg





4. Η ώρα της προαγωγής. Διευθυντής πλέον, μαθαίνει από τη γραμματέα (Πόπη Μοντανάρη) το όνομα του αρώματός της. «Δική σας για πάντα».

politis5.jpg



5. Η τελευταία σκηνή στον περίβολο του ψυχιατρείου. Γρηγόρης και Ιουλία.

politis6.jpg





Η ταινία παρουσιάζεται εδώ. Οι τελευταίες σκηνές του έργου ακολουθούν στο παρακάτω video.

 

 

 
Τελευταία επεξεργασία από έναν συντονιστή:

tzias57

RetroMasteR
Joined
6 Mαϊ 2008
Μηνύματα
1.263
Αντιδράσεις
224
Πολύ ωραία παρουσίαση. Η λέξη ρέστα είναι λίγη για να περιγράψει την ερμηνεία του Σωτήρη Μουστάκα. Να προσθέσω στις πολύ καλές ερμηνείες αυτή του Βασίλη Ανδρεόπουλου (Γιατρός) και της Λουίζας Ποδηματά (Θεία Ουρανία). Εμένα μου προκαλεί συγκίνηση η συγκεκριμένη ταινία. Ο λόγος είναι ότι όταν την βλέπω σκέπττομαι ότι όλοι μέσα μας μπορεί να κρύβουμε έναν Γρηγόρη.
 

mariadegrecia

RetroMaNiaC
Joined
24 Οκτ 2010
Μηνύματα
519
Αντιδράσεις
21
Πολύ ωραία τα παρουσίασες!!!! Δεν έχω να προσθέσω κάτι παραπάνω από όσα είπατε , μου άρεσε που έβαλες και διαλόγους για να φρεσκάρουμε τη ταινία στη μνήμη μας! Πλάκα πλάκα με τη σημερινή κατάσταση να δούμε πότε θα αρχίσει ο κόσμος να τρελαίνεται...
 

bambinella 100

Extra Galactic RetroEntity!
Joined
18 Mαϊ 2010
Μηνύματα
11.154
Αντιδράσεις
9.159
Δραματικη κωμωδια θα χαρακτηριζα το εργο. Εδω το καλυτερο της κομματι: :D

[edit]This video is unavailable.

 


Sorry about that.[/edit]
 
Τελευταία επεξεργασία από έναν συντονιστή:

D@redevil

Retired Admin
Joined
31 Οκτ 2008
Μηνύματα
8.890
Αντιδράσεις
293
bambinella 100 είπε:
Δραματικη κωμωδια θα χαρακτηριζα το εργο. Εδω το καλυτερο της κομματι: :D
Πράγματι! Την ταινία δεν την έχω δει, γιατί παλαιότερα δε μου έκανε "κλικ" ο Μουστάκας! Τα τελευταία χρόνια βέβαια, η άποψή μου έχει αλλάξει και πλέον κυνηγάω όποια ταινία του μπορώ να βρω!

Βιβή, πολύ ωραία η σκηνή! Ευχαριστούμε!
 

BETTY BOOP

Extra Galactic RetroEntity!
Joined
25 Απρ 2010
Μηνύματα
7.901
Αντιδράσεις
1.918
Πρόκειται για μια πολύ καλή ταινία του ελληνικού κινηματογράφου με το Σωτήρη Μουστάκα να ξεχωρίζει και να κερδίζει τις εντυπώσεις. Οι τελευταίες σκηνές της ταινίας καθώς και το τραγούδι ''Άνοιξε το παράθυρο'' του Αντώνη Καλογιάννη απλά υπέροχα!
 

D@redevil

Retired Admin
Joined
31 Οκτ 2008
Μηνύματα
8.890
Αντιδράσεις
293
Μου πήρε ενάμιση χρόνο, αλλά την είδα! :D

Όντως πολύ καλοδουλεμένη ταινία, αλλά φοβάμαι πως είμαι "άμαθη" σε αυτό το είδος της δραματικής κωμωδίας. Αμιγώς κωμωδία δεν τη λες (και η αλήθεια είναι ότι η περιγραφή του Φίνου με προϊδέασε για τέτοια - ευτυχώς στο πίσω μέρος του μυαλού μου είχα την παρουσίαση του Aretara!)... Αμιγώς δραματική, ομοίως δεν τη λες (δεν πνίγηκα στο κλάμα καταπώς είθισται σε τέτοιες ταινίες....)

Ωστόσο, μου άφησε ένα περίεργο συναίσθημα της έντονης καταπίεσης και μιας δυστυχίας που δεν μπορείς ν' αντιληφθείς, αν δεν έχεις γνωρίσει άλλους τρόπους ζωής. Έτσι και ο Γρηγόρης. Όταν δουλεύει συνέχεια, πλέκει καλάθια, του κανονίζουν τη ζωή του, τον μειώνουν συστηματικά και δεν έχει γνωρίσει το "κάτι άλλο" (αν εξαιρέσεις την Ιουλία), τότε τι όνειρα και τι ελπίδες να έχει?....

Να πω κι εγώ ότι από τις ατάκες που ξεχώρισα ήταν αυτή:

... δεν έπρεπε να αφήσεις την Ιουλία. Δεν έκανες καλά. Κι εγώ κάποτε άφησα έναν άλλον και πήρα το θείο σου. Ποτέ δεν του άρεσα. Ποτέ δεν μου άρεσε. Ζούμε μόνο για να πεθάνουμε μαζί. Ξεφορτώσου τους όλους παιδί μου!!! Όλους!!!
Ίσως ό,τι πιο ειλικρινές ακούστηκε από το στόμα των ηθοποιών.

Κατακλείδα: Πολύ ενδιαφέρουσα ταινία. Γεννά προβληματισμούς. Με μια πρώτη (και ίσως επιφανειακή) ματιά, "χάνει" ο τηλεθεατής διάφορα νοήματα - εμπεριστατωμένη άποψη έχει κάποιος μάλλον με μια δεύτερη φορά!
 

tonytony

retron00b (sick admin's joke!)
Joined
14 Σεπ 2008
Μηνύματα
20.298
Αντιδράσεις
14.439
Αυθεντικές φωτογραφίες από την ταινία

 


106.jpg
106.jpg

105.jpg
105.jpg
 

foutix

RetroAdept
Joined
5 Αύγ 2012
Μηνύματα
1.443
Αντιδράσεις
668
Ε τι να κάνουμε, έτσι είναι ο κόσμος...

Αυτή είναι η ατάκα που με έκανε και γελουσα τρελά όταν ήμουν μικρός.

Πολύ καλή ταινία, πρωτοποριακή για την εποχή της για ελληνική.
 

Nemo

RetroMuseum GateKeepeR
Joined
9 Ιαν 2006
Μηνύματα
4.695
Αντιδράσεις
1.213
Θα μπορούσε να είναι το "Ξύπνα (Αντι)Βασίλη (1969)" με την διαφορετική ματιά του Κώστα Μουρσελά .

Ο φίλος που τελικά παίρνει τον πρώτο λαχνό της ζωής του(Ιουλία),η προχωρημένη αδελφή του (Σοφία) , η 360 μοίρες μεταστροφή , η επανάσταση/σύγκρουση με την εξουσία και η τελική κατάληξη....
 
Τελευταία επεξεργασία από έναν συντονιστή:

perlastar

RetroJunkie™
Joined
30 Αύγ 2013
Μηνύματα
2.077
Αντιδράσεις
503
Πολύ αξιοπρεπής ταινία και καλοδουλεμένη για την εποχή της, και πρέπει να είναι σίγουρα από τις καλύτερες ερμηνείες του αξέχαστου Μουστάκα, μπορεί και η καλύτερή του. Εδώ φαίνεται ότι τα καταφέρνει εξίσου καλά και στο δράμα και στην κωμωδία.
 

ARETARA

RetroNuts!
Joined
1 Σεπ 2010
Μηνύματα
1.918
Αντιδράσεις
922
Θα προσαρμοστεί όπως εσείς, όπως εμείς, όπως όλοι...

 

ΦΖΠ1

RetroJunkie™
Joined
23 Μάρ 2013
Μηνύματα
2.266
Αντιδράσεις
489
tonytony είπε:
Εντύπωση κάνει το γεγονός να αποκαλύπτεται το τέλος της ταινίας στη ρεκλάμα της... (Κοινώς, ούτε κινηματογραφική διαφήμιση δεν ξέραμε να κάνουμε τότε...)

H ταινία είναι υπέροχη, σκληρή, καυστική, και στους βασικούς άξονες του θέματος επανήλθε ο Μουρσελάς με το θεατρικό του έργο "Το ενυδρείο", λίγα χρόνια μετά.

Ας σημειώσουμε ότι ο Αντώνης Καλογιάννης ΔΕΝ είναι ο πρώτος εκτελεστής του τραγουδιού "Άνοιξε το παράθυρο", αφού αυτό πρωτοηχογραφήθηκε με τον Περικλή Περράκη.
 
Τελευταία επεξεργασία από έναν συντονιστή:

domniki

RetroJunkie™
Joined
16 Mαϊ 2007
Μηνύματα
2.781
Αντιδράσεις
462
RIO είπε:
Πολύ πικρή ταινία. Ποιος δεν έχει ταυτιστεί με τον ήρωα που υποδύεται ο Μουστάκας...
Συμφωνώ με τον Rio, η ταινία είναι πικρή, όπως άλλωστε και η ζωή, που γίνεται πικρότερη όταν αντιληφθούμε ότι μας την καθορίζουν άλλοι. Φυσικά θεωρώ ακραία την κατάληξη του ήρωα (ο δημιουργός χρησιμοποιεί την υπερβολή για να τονίσει αυτό που θέλει να πει). Θα μπορούσε κάλλιστα να ρίξει σε όλους μια μούτζα και να ζήσει την ζωή του ελεύθερος. Θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία.
 
Μπλουζα